facebook  twitter

Uzroci neformalne gradnje u Crnoj Gori su različiti, i mogu se generalno podijeliti na unutrašnje i spoljašnje uzroke.

Unutrašnji uzroci se odnose na neadekvatnu stambenu i zemljišnu politiku, nerazvijene modele legalizacije gradnje, neadekvatan sistem i koncept urbane gradnje, ograničenu ponudu građevinskog zemljišta, neriješene vlasničke odnose na njemu, na skupe i dugotrajne procedure za dobijanje građevinske dozvole, itd.

Spoljašnji uzroci su: demografski pritisak, nagli priliv stanovništva iz ratom zahvaćenih prostora u okruženju, višedecenijska ekonomska stagnacija, politički motivisano tolerisanje, slabi administrativni kapaciteti, korupcija i monopol, itd.

Javna tribina “Legalizacija bespravno sagrađenih objekata” u okviru projekta ”Jačanje prava pristupa građanima pogođenim spornim politikama stanovanja i socijalno neosjetljiva privatizacija” održana je u Sali Skupštine opštine - Palata Bizanti, Kotor, 29. maja 2018. godine. 

Na javnoj tribini govorili su: Andrej Milović (Stručni saradnik - ADP Zid), Sanja Živković – (Sekretarka – Zajednica opština), Nenad Popović (Sekretar Sekretarijata za urbanizam i održivi razvoj)

Prisutni građani su upoznati sa beneficijama koje legalizacijom dobijaju, kao i inicijativama ADP Zid prema opštinama radi unapređivanja postupka legalizacije, kao i o samom postupku legalizacije i potrebnoj dokumentaciji.

Pitanje koje je izazvalo najviše pažnje odnosilo se na to da se građani diskriminišu u postupku legalizacije, pogotovu oni koji su gradili prije 30-40 godina i više, jer prema tvrdnji građana, jednima traže dokaze u vidu građevinske dozvole, dok drugima ne traže. Građanima je objašnjeno da za starije objekte koji u listu nepokretnosti nemaju tereta i ograničenja, odnosno zabilježbu neposjedovanja građevinske dozvole, nisu u obavezi da pokrenu postupak legalizacije jer je objekat legalan.

Građani su istakli problem koji imaju sa geodetskih agencijama, jer već sada odbijaju nove klijente, jer zbog prevelikom obima posla, ne mogu da izvrše nove premjere i elaborate, zbog čega su građani prinuđeni da se obrate geodetskim agencijama iz drugih optšina.

Jedan od problema koji su građani iznijeli na ovoj tribini je i taj da inspekcije ne rade svoj posao i da i pored rješenja za rušenje nelegalnih objekata, koji su sagrađeni bez potrebne papirologije, odbijaju da izvrše rušenje, a nelegalni graditelji uz pomoć veza i korupcije, ipak kasnije legalizuju taj objekat.

Bilo je pritužbi na rad Uprave za nekretnine – katastar, ali je od strane potpredsjednika opštine Kotor objašnjeno da katastar nema ljudskih resursa da na vrijeme iznese ovo pitanje u datom roku i da je već razgovarao sa ljudi iz katastra i opštine oko pronalaska nekog rješenja da se omogući svima da do isteka roka 15. jula predaju zahtjeve.

Na javnoj tribini “Legalizacija bespravno sagrađenih objekata” održanoj 25. maja u glavnom amfiteatru Akademije znanja u opštini Budva prisustvovali su brojni građani koji su postavili veliki broj pitanja vezanih za postupak legalizacije bespravno sagrađenih objekata.

Predstavnik ADP Zid, Andrej Milović, govorio je o beneficijama koje legalizacijom građani dobijaju, kao i inicijativama ADP Zid prema opštinama radi unapređivanja postupka legalizacije. Predstavnik Ministarstva održivog razvoja i turizma, Marko Čanović, upoznao je građane sa novim Zakonom o planiranju prostora i izgradnji objekata – dio koji se odnosi na postupak legalizacije objekata. Predstavnik Sekretarijata za urbanizam i održivi razvoj, Stevo Davidović, govorio je o stanju legalizacije u opštini Budva.

Najviše pažnje i rasprave među učesnicima odnosilo se na legalizaciju stanova koji se nalaze u objektima kolektivnog stanovanja - zgradama. Građani su istakli da je veliki problem u objektima gdje je došlo do prekoračenja i gdje je određeni broj etaža legalan, a pretposljednja i/ili posljednja etaža nelegalna jer se radi o prekoračenju građevinske dozvole ili dogradnje. U ovoj situaciji potrebno je priložiti elaborat i projekat za cijelu zgradu, a ne samo za dogradjeni ili prekoračeni dio, jer se zgrada posmatra kao cjelijna. Problem predstavlja to što je većina stanara u legalnom dijelu zgrade ne žele da participiraju u finansiranju postupka legalizacije zbog drugih stanara, a ukoliko se radi o nelegalnosti kompletne zgrade, postoje oni koji takođe ne žele da participiraju u finansiranju i ne žele da pokreću postupak legalizacije te taj teret moraju da snose samo oni čiji su stanovi nelegalni, tj. oni koji žele da legalizuju, pa se dovode u poziciju da oni ne mogu da plate elaborat i projekat za cijelu zgradu, a samim tim ne mogu ni da legalizuju.

Jedan građanin je predstavio problem koji ima sa bankom, gdje se banka upisala kao vlasnik zemljišta koje je bilo pod hipotekom, iako je vlasnik zemljišta redovno izmirivao kredit, te sada postoji problem jer ne može da pokrene postupak legalizacije objekta na tom zemljištu, jer više nije vlasnik zemljišta, a banka ne želi da preda zahtjev i legalizuje objekat. 

Građani su imali pitanja oko produženja roka za legalizaciju, na šta im je opet ukazano da produženja roka neće biti i da predaju zahtjev do 15. jula, u suprotnom neće moći da legalizuju svoj objekat. Takođe, interesovali su se i za period gradnje poslije zemljotresa 1979. godine, za koji je takođe potrebna građevinska dozvola, jer je postojala planska dokumentacija.

Veliki broj pritužbi i ovog puta odnosio se na Upravu za nekretnine – katastar, gdje su i građani, kao i učesnici istakli da je neprihvatljivo da se toliko dugo čega na ovjeru elaborata i da je cijeli proces u zastoju zbog toga.

Asocijacija za demokartski prosperitet- Zid je u okviru projekta ”Jačanje prava pristupa građanima pogođenim spornim politikama stanovanja i socijalno neosjetljiva privatizacija” organizovala je javnu tribinu u opštini Nikšić, 20. aprila sa početkom u 15h.

Asocijacija za demokartski prosperitet- Zid je u okviru projekta ”Jačanje prava pristupa građanima pogođenim spornim politikama stanovanja i socijalno neosjetljiva privatizacija” organizovala je javnu tribinu u opštini Danilovgrad, 20. aprila sa početkom u 10h.

16.-18. marta 2018. godine Verde complex

Trening je imao za cilj da približi ušesicima Prostorno planiranje, građevinsko zemljište i urbanizam,Sadržaj Zakona o planiranju prostora i izgradnji objekata,zašto je Zakon o planiranju i izgradnji objekata izazvao kontraverze, politika socijalnog stanovanja i nelegalnu gradnju, osnovi legalizacije - Benefiti legalizacije, šta se mora a šta ne mora legalizovati, orto foto snimak, gdje ide novac od legalizacije, postupak legalizacije, rješavanje svojine nad zemljištem i ostali problemi koji se mogu javiti kod postupka legalizacije, regularizacija, naknade za uređenje gradskog građevinskog zemljišta, statička i seizmička stabilnost, Modeli odluka Opština. Na trenigu je bilo više predavača iz instutucija nadležnih za ovu oblast.

Pravo na grad

08 maj 2018

Međunarodna regulativa o pravu na stanovanje

Stanovanje se kao ljudsko pravo navodi u nizu međunarodnih dokumenata.

Incijativa za promjenu Ustava

Razlozi za uvođenje prava na stan u Ustav, leže u činjenici da ni do danas, četrvt vijeka nakon ukidanja državnog stanovanja, u Crnoj Gori ne postoji jasno formulisana stambena politika, odgovarajuće i precizno stambeno zakonodavstvo i prateći propisi vezani za socijalno stanovanje, kao ni institucionalni kapacitet za upravljanje i koordiniranje poslovima u ovoj oblasti. Uvođenjem prava na stan u Ustav, uspostavlja se polazna podrška svim domaćinstvima koja svoju stambenu potrebu ne mogu da riješe na tržištu.

Nastanak i razvoj bespravne gradnje u Crnoj Gori, posljedica je raskoraka između realnih potreba za stanovanjem sa jedne te stambene ponude i tražnje sa druge strane, uz njihovu istovremenu neusaglašenost kroz stambene, zemljišne, prostorne i razvojne politike. U crnogorskoj praksi, ovakva gradnja je u prvom redu rezultat vrlo rigidnih zakona i planske regulative, koji su propisivali visoke standarde gradnje i korišćenja prostora, u uslovima slabih kapaciteta za njihovo sprovođenje.Sa nešto manjim intenzitetom, nelegalna gradnja se počela javljati još 70-godina prošlog vijeka, uglavnom u gradovima koji su zbog mogućeg zapošljavanja bili migracioni cilj stanovnika provincije (neformalni objekti osnovnog stanovanja), te gradovima na primorju (vikendice ili kuće sa aprtmanima za izdavanje gostima tokom turističke sezone). U periodu 1991-2001 dinamika gradnje ovakvih objekata se višestruko povećala idući ka eksplozivnoj fazi koja je uslijedila u periodu nakon 2000. godine.

Orto-foto snimak

08 maj 2018

Orto-foto snimak je zapravo karta, odnosno panimetrijska fotografija iz vazduha, koja daje izuzetno bogat i detaljan prikaz panorame i objekata, sa mogućnošću sagledavanja izgleda fasada i spratnosti objekata. U 3D rezoluciji dostupni su različiti slojevi podataka, pa između ostalog postoji mogućnost preklapanja sa katastarskom kopijom plana, urbanističkim planovima, izračunavanja razdaljine i površine objekata itd. Postupak legalizacije neće otpočeti za sve bespravne objekte nakon podnošenja zahtjeva. Naime, bespravni objekti koji su uklopljeni u važeća planska dokumenta, započinju sa postupkom odmah nakon podnošenja zahtjeva, dok se postupci legalizacije za objekte koji nisu predviđeni važećim planskim dokumentima prekidaju do stupanja na snagu odluke o donošenju plana generalne regulacije Crne Gore, koji će odlučiti da li će se postupak nastaviti, ukoliko ti objekti budu prikazani na orto-foto snimku i uklopivi u plan generalne regulacije Crne Gore ili će u protivnom zahtjev za legalizacijom bespravnog objekta biti odbijen.